Dış Ticaret Sözlüğü

Alıcının bankasının, satıcıya belirlenen belgeleri ibraz etmesi koşuluyla ödeme yapmayı taahhüt ettiği ödeme yöntemi. Her iki taraf için en güvenli, aynı zamanda en maliyetli yöntemdir.

Gümrük vergileri henüz ödenmemiş eşyanın gözetim altında depolandığı yer. Vergiler eşya antrepodan çekilirken ödenir.

Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği kapsamında tercihli tarifeden yararlanmayı sağlayan dolaşım belgesi.

Havayolu taşımacılığında düzenlenen taşıma belgesi. Ciro edilemez, mülkiyet temsil etmez.

Verilerin elektronik olarak eşleştirilmesine dayanan, akreditife alternatif banka ödeme taahhüdü.

AB’ye ithal edilen belirli ürünlerin üretim sürecindeki karbon salımının fiyatlandırılmasını öngören düzenleme. İhracatçılar için karbon raporlaması yükümlülüğü getirir.

Sevkiyattaki her kolinin brüt ve net ağırlığını gösteren liste.

Satıcı navlunu öder ancak riski gemiye yükleme anında alıcıya devreder. Sigorta yükümlülüğü satıcıda değildir.

CFR’ye ek olarak satıcı asgari düzeyde deniz sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Risk gemiye yüklemeyle alıcıya geçer.

CPT’ye ek olarak satıcı geniş kapsamlı sigorta yaptırır. Tüm taşıma türlerinde kullanılabilir.

Uluslararası karayolu taşımacılığında düzenlenen taşıma sözleşmesi belgesi. Konşimento gibi mülkiyet temsil etmez.

Satıcı, malı belirlenen varış noktasına kadar taşıma masrafını öder; risk ilk taşıyıcıya teslimle alıcıya geçer.

İhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin vergi ödenmeksizin ithal edilmesine imkân tanıyan rejim.

Bir malın normal değerinin altında bir fiyatla ihraç edilmesi. Yerli üretimi korumak amacıyla anti-damping vergisi uygulanabilir.

Satıcı malı varış yerinde, araç üzerinde boşaltılmaya hazır teslim eder. İthalat gümrük vergileri alıcıya aittir.

Satıcı ithalat vergileri dâhil tüm masraf ve riski üstlenir. Satıcı için en yüksek yükümlülük içeren teslim şeklidir.

Konteynerin limanda ücretsiz süreyi (free time) aşarak beklemesi hâlinde armatöre ödenen ceza niteliğinde bekleme ücreti.

Satıcı malı varış yerinde boşaltarak teslim eder. Boşaltma yükümlülüğü satıcıda olan tek Incoterms kuralıdır.

Eşyanın niteliğini değiştirmeyen yükleme, boşaltma, aktarma ve ambalajlama gibi işlemler.

Mikro ihracat ve e-ticaret gönderilerinde kullanılan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi.

Serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelerle yapılan ticarette menşe ispatı sağlayarak indirimli vergi uygulanmasına imkân veren belge.

Satıcı malı kendi tesisinde alıcıya hazır eder; yükleme, taşıma, sigorta ve gümrük dâhil tüm masraf ve risk alıcıya aittir. Satıcı için en az yükümlülük içeren teslim şeklidir.

Satıcı malı, alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim edene kadar sorumludur. İhracat gümrüklemesi satıcıya aittir.

Yükün tek bir gönderici tarafından konteynerin tamamını doldurduğu taşıma biçimi.

Satıcı malı belirlenen limanda gemiye yükler; mal gemi küpeştesini geçtiği anda risk alıcıya geçer. Yalnızca deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.

Eşyanın gümrükte sınıflandırıldığı 12 haneli kod. Vergi oranı, kota ve kontrol belgesi gerekliliği bu koda göre belirlenir. Hatalı GTİP, ceza ve gecikmelerin en yaygın nedenidir.

Eşyanın gümrük rejimine tabi tutulması için idareye sunulan resmî bildirim. Türkiye’de BİLGE sistemi üzerinden elektronik olarak düzenlenir.

İhracat yapılacak ülkenin talep yapısı, rekabet düzeyi, mevzuatı ve giriş engellerinin sistematik incelenmesi.

Dünya Gümrük Örgütü’nün uluslararası eşya sınıflandırma sistemi. GTİP’in ilk 6 hanesi HS kodudur ve tüm ülkelerde aynıdır.

Bir ülkede üretilen mal veya hizmetin yurt dışına satılması.

İhracatçıların üye olduğu, sektörel örgütlenmeyi ve ihracat kaydını yürüten kuruluşlar.

Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan, alıcı ve satıcının masraf, risk ve yükümlülüklerini tanımlayan standart teslim şekilleri kümesi.

Yurt dışında üretilen mal veya hizmetin ülkeye getirilmesi.

Alıcının belirli vadede ödemeyi taahhüt ettiği poliçeyi kabul etmesiyle işleyen, vadeli ödeme yöntemi.

Sevkiyatın içeriğini koli bazında ayrıntılı gösteren belge. Gümrük kontrolünde ve teslimde kullanılır.

Deniz taşımacılığında taşıyıcının malı teslim aldığını gösteren, aynı zamanda malın mülkiyetini temsil eden kıymetli evrak. Ciro edilerek devredilebilir.

Malın satılmak üzere yurt dışındaki alıcıya gönderildiği, bedelin ise satış gerçekleştikçe tahsil edildiği ihracat biçimi.

Birden fazla göndericinin yükünün aynı konteynerde birleştirildiği taşıma biçimi. Küçük hacimli sevkiyatlar için maliyet avantajı sağlar.

Alıcı malı teslim aldıktan sonra ödeme yapar. Satıcı açısından en riskli, alıcı açısından en avantajlı yöntemdir.

Malın hangi ülkede üretildiğini gösteren belge. Tercihli tarife ve kota uygulamalarında belirleyicidir.

Değeri ve ağırlığı belirli sınırların altında kalan gönderilerin, basitleştirilmiş beyan (ETGB) ile ihraç edilmesi. E-ticaret ihracatında yaygın kullanılır.

Malın bir noktadan diğerine taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen ücret.

Mal sevkiyatından önce bedelin tamamının ödendiği yöntem. Satıcı açısından risksizdir.

Satıcının alıcıya sunduğu, bağlayıcı olmayan fiyat teklifi niteliğindeki ön fatura. Sipariş ve akreditif açılışında referans alınır.

Ülke sınırları içinde bulunmakla birlikte gümrük hattı dışında sayılan, vergi ve ticaret avantajları sağlanan alan.

Taşıma sırasında oluşabilecek hasar ve kayıplara karşı yapılan sigortayı belgeleyen sözleşme.

Amir bankanın taahhüdüne ek olarak ikinci bir bankanın da ödeme garantisi verdiği akreditif. Ülke riskinin yüksek olduğu işlemlerde tercih edilir.

Satış işlemini belgeleyen, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınan asıl fatura.

Bir ülkeden satın alınan malın, ülkeye ithal edilmeksizin başka bir ülkeye satılması işlemi.

Sevk belgelerinin, bedelin ödenmesi karşılığında alıcıya teslim edildiği yöntem. Banka aracıdır ancak ödeme garantisi vermez.